Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Op vakantie!

Vakantie: voor de meeste mensen een periode om er even tussenuit te knijpen en op reis te gaan. Zo’n reis vraagt altijd de nodige voorbereiding en planning. Dat is voor iedereen zo, maar wie hiv heeft, dient nog met een paar extra zaken rekening te houden.   

Inreisbeperkingen

Er zijn nog tal van landen met inreisbeperkingen voor mensen met hiv. In een aantal landen (Rusland en Irak bijvoorbeeld) mogen mensen met hiv niet binnen. In andere landen is een hiv-test verplicht of wordt er expliciet naar je serostatus gevraagd. 

Check dus eerst of het land waar je naartoe wil inreisbeperkingen heeft voor mensen met hiv. Dat kan onder andere opwww.hivtravel.org, www.aidsmap.com of www.eatg.com. Is er iets niet duidelijk, neem dan contact op met de ambassade van het land in kwestie voor bijkomende inlichtingen. 

Hoewel sommige landen binnen Europa ook bepaalde beperkingen hanteren, heb je als hiv-positieve Europeaan geen problemen om binnen Europa te reizen, zelfs met medicatie. Informeer niettemin of er specifieke voorwaarden gelden waar je als persoon met hiv rekening mee moet houden.

Sinds begin 2010 mogen mensen met hiv ook de VS binnen. Maar let op als je de ESTA-aanvraag indient (verplicht voor iedereen). Een van de vragen is of je een besmettelijke ziekte hebt. Hierop moet je NEE antwoorden, want hiv staat niet langer op de lijst van ziektes die een negatief reisadvies opleveren. 

Heb je toch JA geantwoord op die vraag en zit je daardoor met een negatief reisadvies, neem dan zo snel mogelijk contact op met de Amerikaanse ambassade. Je kan het op de luchthaven zelf ook nog ongedaan maken, maar dit kan een meerkost en vertragingen opleveren. 

Verzekering

Wie op reis gaat, is voor een aantal zaken gedekt door de basisziekteverzekering van de mutualiteit, maar niet voor alles. Check dus eerst waarvoor je wel en niet voor gedekt bent door je basisziekteverzekering en informeer je over een bijkomende reisverzekering en/of een aanvullende buitenlandverzekering. 

Zo’n bijkomende verzekering is niet verplicht maar kan in sommige gevallen wel handig zijn. Als je je medicatie kwijtraakt bijvoorbeeld. Dan kan je bellen naar een alarmcentrale (24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbaar) en kunnen zij ervoor zorgen dat je aan nieuwe medicatie geraakt. 

Een reisverzekering is verkrijgbaar bij eender welke verzekeringsmakelaar (vergelijk!), voor een aanvullende buitenlandverzekering kan je bij de mutualiteit terecht. De prijs van zo’n verzekering is onder andere afhankelijk van wat ze allemaal dekt, hoe lang je wegblijft, waar je naartoe gaat… 

Europees medisch paspoort

Een Europees medisch paspoort is vergelijkbaar met het globaal medisch dossier. Het is een document waar je medische geschiedenis opstaat. Naast gegevens over medicijngebruik, ziekten of aandoeningen wordt er aangegeven wie er in dringende gevallen moet worden gewaarschuwd en wie de behandelende arts is. 

Zo’n paspoort is niet verplicht maar kan wel praktisch zijn tijdens het reizen. Bijvoorbeeld wanneer je bewusteloos bent. Dan kan de dokter zien dat je hiv-positief bent en aangepaste zorg verlenen. Maar het medisch paspoort kan ook van pas komen als douanebeambtes informeren naar de medicijnen die je bij hebt. Zo voorkom je dat de medicatie met drugs verward wordt.

Het medisch paspoort is opgesteld in elf Europese talen, waaronder het Nederlands, Engels, Frans, Spaans en Grieks. Door dit aantal talen is het paspoort leesbaar voor artsen uit vrijwel alle landen. Informeer ernaar bij je huisarts. 

Vaccinaties, antimalariamiddelen, noodantibiotica

Voor reizen naar bepaalde landen en streken zijn vaccinaties noodzakelijk. Let op echter: sommige vaccins (waaronder hepatitis) worden afgeraden bij een te kleine hoeveelheid CD4-cellen. Er zijn nog zaken die belangrijk zijn om weten: zo dient het antimalariamiddel Malarone in combinatie met hiv-medicatie elke dag tijdens een warme maaltijd ingenomen te worden bijvoorbeeld. Wanneer je minder dan 350 CD4-cellen hebt en in slechte hygiënische omstandigheden reist, kan het ook nuttig zijn om noodantibiotica mee te nemen. Neem daarom even contact op met je hiv-arts als je naar landen wil waarvoor vaccinatie of antimalariamiddelen verplicht zijn of waar de hygiënische omstandigheden slecht kunnen zijn.  

Medicatie

Neem voldoende medicatie mee, voor de hele periode dat je weg bent. Zorg ook voor extra medicatie, voor het geval je door omstandigheden langer weg bent (cfr. Eyjafjallajökull). In het buitenland met een Belgisch voorschrift naar de apotheker stappen heeft weinig zin. De kans is groot dat je niets meekrijgt. 

Wie met het vliegtuig gaat, steekt zijn/haar medicatie best in de handbagage. Zo heb je toch nog medicatie bij de hand bij vertraging of als de bagage zoek raakt. Je kan er ook voor opteren om zowel medicatie in je handbagage als in je bagage te steken, voor als je een van de twee kwijtraakt. 

Ben je je medicatie kwijtgeraakt of is ze op, neem dan contact op met je mutualiteit, je verzekering (alarmcentrale) of met je hiv-arts. Zij kunnen medicatie opsturen of je zeggen waar en hoe je in het land in kwestie aan hiv-medicatie kan geraken. 

Moet je toch medicatie kopen in het buitenland, houd er dan rekening mee dat middelen in verschillende landen een andere naam kunnen hebben. Neem dus steeds de bijsluiters mee en check of de stofnaam (efavirenz bijvoorbeeld) van het middel dat je krijgt klopt. 

Let op: medicatie wordt best koel en droog bewaard. Bij de apotheek kan je speciale blokjes kopen om de medicatie droog te houden. Wie met tent en rugzak reist kan overwegen om een speciaal koeltasje te kopen bij de apotheek.

Douane

Vloeibare medicatie moet in een afsluitbare doorzichtige plastic zak in de handbagage gestoken worden. Indien de vloeibare medicatie niet in een doorzichtige plastic zak wordt vervoerd, moet je dit aan de veiligheidscontroleurs melden. Injectiespuiten moeten ook aangemeld worden bij de veiligheidscontrole. 

Wat de verpakking van de medicatie betreft heb je de keuze. Je kan ze in de originele verpakking laten, maar als je een disclosure wil voorkomen laat ze dan neutraal verpakken door de apotheker of steek ze zelf in vitaminepotjes bijvoorbeeld. De bijsluiters kan je dan elders bewaren. 

Neem wel steeds een medische verklaring van de hiv-arts mee. Hierin staat dat je de medicatie nodig hebt en dat deze medicijnen strikt voor persoonlijk gebruik zijn. Er is geen specifieke verwijzing naar hiv. De verklaring is in het Engels en kan bij de hiv-arts gevraagd worden. 

Sliktijden

Sommigen gebruiken het alarm op hun gsm om er zichzelf aan te herinneren hun medicatie te nemen. Tijdens het reizen kan het gebruik van zo’n alarm zeker handig zijn, maar houd er rekening mee dat sms’jes in het buitenland soms uren later aankomen en dat die sms’jes op de Belgische tijd verstuurd worden. 

Het handigst is om dezelfde sliktijd(en) aan te houden als thuis. Maar als je te maken krijgt met uurverschillen, betekent dit dat de slikmomenten opschuiven. Bespreek daarom even met je hiv-arts of dit schema aangepast mag worden en zo ja, hoe. 

Een therapiepauze inlassen tijdens de reis is sowieso niet aan te raden. Therapiepauzes kunnen gezondheidsrisico’s inhouden. 

Braken en diarree

In andere landen zijn er andere hygiënische omstandigheden en ander voedsel. Dit kan leiden tot braken en diarree, wat een effect kan hebben op de betrouwbaarheid van de hiv-remmers. Daarom een paar richtlijnen in verband met braken en diarree.

Richtlijnen i.v.m. braken

  • Neem een nieuwe dosis in wanneer er resten van de hiv-medicijnen terug te vinden zijn in het braaksel.
  • Neem een nieuwe dosis in wanneer de hiv-medicijnen op een lege maag zijn ingenomen en je binnen een uur overgeeft. 
  • Neem een nieuwe dosis in wanneer de hiv-medicijnen met voedsel zijn ingenomen en je binnen de drie uur overgeeft.
  • Raadpleeg ter plaatse een arts bij aanhoudend braken.
  • Richtlijnen om diarree te voorkomen:
  • Gebruik bij twijfel aan de waterkwaliteit water uit flessen, ook tijdens het tandenpoetsen.
  • Drink alleen kraantjeswater als het net gekookt is (onder de vorm van thee of soep bijvoorbeeld).
  • Wees voorzichtig met ijsblokjes, schepijs, ongeschild fruit, salades en ander ongekookt voedsel, schelpdieren en onvoldoende doorbakken vlees.
  • Was je handen regelmatig met zeep.

Richtlijnen i.v.m. diarree

  • Drink per dag minstens anderhalve liter water, thee, heldere soep of rijstwater om uitdroging te voorkomen.
  • Neem na één of twee dagen loperamide (Imodium of Diacure)
  • Raadpleeg ter plaatse een arts bij drie of meer dagen waterdunne diarree. 

Seks

Uit onderzoek blijkt dat een kwart tot de helft van alle vakantiegangers seks heeft met een nieuwe partner en dat op reis het risico van onveilige seks groter is dan thuis. Het seksueel contact is meestal onverwacht en vaak zijn er dan op die plaats en dat moment geen condooms beschikbaar. Maar ook de taal en culturele verschillen kunnen een drempel zijn om veilig vrijen te bespreken. Het gebruik van condooms hangt vooral af van het feit of condooms meegenomen zijn. 

Ons advies is dan ook: neem condooms mee vanuit België en gebruik ze ook. Koop je condooms in het buitenland, kijk dan of er een CE-label op de verpakking staat en check ook de houdbaarheidsdatum. Bewaar condooms op de juiste manier: liefst op een koele en donkere plek, niet in de zon of portemonnee. Bewaar condooms in de handbagage tijdens de vlucht. De lage temperatuur in de laadruimte van een vliegtuig kan de condooms beschadigen.

Had je toch onveilige seks en was je partner niet op de hoogte van je serostatus, licht dan je partner onmiddellijk in, zodat hij of zij indien nodig nog PEP kan gebruiken. Laat je zelf ook zo snel mogelijk testen op soa’s als je met een onbekende partner seks hebt gehad. Zelfs als je een condoom hebt gebruikt, want een condoom beschermt je niet tegen alle soa’s en zoals je weet kunnen soa’s je gezondheid ernstig schaden. Zeker als je hiv hebt.  

Checklist: ik ga op reis en neem zeker mee…

  • hiv-medicijnen
  • andere medicijnen die dagelijks of regelmatig ingenomen moeten worden
  • middelen tegen reizigersdiarree
  • schone injectienaalden 
  • condooms en glijmiddel
  • een reserverecept
  • het telefoonnummer van de alarmcentrale van de reis- en/of zorgverzekering
  • telefoonnummer van de huisdokter, ARC, ziekenhuis
  • medische verklaring van de hiv-arts (douanebrief)
  • een (papieren) overzicht van de medicijnen en doseringen
  • een verbanddoos

levenmethiv.be werd mee mogelijk gemaakt door